Erreportajeak

Egilea editore denean

Egungo autoedizioaz gogoetakOsteguna, 2012-05-03

Zer nolako errealitatea islatzen du egun autoedizioak euskal literaturan? Zer arrazoi izan ditzake egile batek bide hori hartzeko? Internetek ordezkatu ote ditu, neurri batean, garai bateko autoedizio erak?

(Sarrerako argazkian: Maite Gurrutxagaren lan bat).

Zer nolako errealitatea islatzen du egun autoedizioak euskal literaturan? Zer arrazoi izan ditzake egile batek bide hori hartzeko? Internetek ordezkatu ote ditu, neurri batean, garai bateko autoedizio erak?

'Zer da autoedizioa? Frustratuen azken ostikoa? Ausarten proposamena? Alternatiboen bitxikeria? Jarrera artistikoa? Aukera erreala? Kimera?' galdetzen genuen 2010ean egindako erreportajean. Azkenaldian argitaratutako hainbat lanen bidetik gogoetan sakontzera gatoz erreportaje honetan.

Segur aski hitza papereratzen hasi zenetik egon da autoedizioa. Testuinguru eta garai bakoitzean modu ezberdinean uler liteke bere funtzioa eta zergatia gizartean, literaturan eta oro har kulturgintzan. Zeintzuk dira egun, Internetek ediziogintza eta sormen lanen zabalpena biziki baldintzatzen dituen garaiotan, autoediziora jotzen duten egileen arrazoiak?

Literaturan ez bezala bizi da musikagintzan autoekoizpena. Besteak beste merkatuaren bilakaera eta haren aurrean diskoetxeek kasu askotan moldatzeko erakutsi dituzten gabezien aurrean sortzaileen erantzun progresibo eta naturala izan da bide hori hartzearena. Kasu batzuetan elkarte edo sortzaile sareetan antolaturik plazaratzen dira lanak, autoekoizpenaren etsai izan daitekeen bakardadea eta isolamendua apurtuz eta gabeziak estaltzeko aliantzak bilatuz, baina egiteko modu eta filosofian autoekoizpenetik gertu. Azken urteetako abiadura biziko bilakaera teknologikoak ia edonoren eskura utzi ditu kalitate teknikoa duten emaitzak egiteko baliabideak (beste kontu bat litzateke haiek erabiltzeko gaitasuna). Literaturan berriz, denbora gutxian 'E-book'ak ate joka hasi zaizkigun arren, elkarbizitza egiten dute oraindik euskarri ezberdinek, paperaren itzalpean. Agian literatur autoedizioak ez du lortu gainditzea oraindik, neurri batean musikagintzan ez bezala, diskoetxeen bidetik kaleratutako lanen prestigioaren langa, kasu askotan aurreiritzia izan daitekeena.

Argitaletxearenaz harago, editorearen zigilua dute faltan neurri handi batean autoedizioek. Sormen lana filtrorik gabe plazaratzea goresten da kasu askotan, baina editorearen benetako funtzioa ahaztuta sarri testuaren kalterako: beste begi batzuen frontoi izaerak, sortzailearen ispilu, talde lanaren bidetik sormen lanean sakontzeko bidea eman dezake (eman behar luke). Nolanahi ere, azken urteetan egon egon da autoedizioaren bidetik plazaratutako lan ugari.

Zeintzuk izan daitezke egun autoedizioaren bidea hautatzeko arrazoiak?

Prozesu osoaren gaineko kontrola

Liburua argitaratzean prozesu osoaren gaineko kontrola izan daiteke motibazio garrantzitsu bat egilearentzat. Ainhoa Unanue Mentxakak bi poesia liburu argitaratu ditu, azkena Kontraste garaia izenekoa. Duela hilabete batzuk egindako elkarrizketan adierazi zigunez 'nahiago izan dut nik kontrolatu prozesu guztia, liburua egin, saldu, ordaindu… nire bi lagun prest zeuden marrazkiak egiteko eta horrela egin nuen aurrera, ez nuen pentsatu ere egin beste modu batean izan zitekeenik'.

Poesiaren arloan topa litezke autoedizio asko, agian poesiak berak genero gisa publiko zabal batekin (ikuspegi komertzialetik bederen) konektatzeko dituen zailtasunengatik. Urtzi Urkizu idazleak poesia liburu berria plazaratu du Maiatz argitaletxearen eskutik, baina lehenago kaleratu zuen 'Beta' izenekoa editore lanak bere gain hartuta. Elkarrizketa batean Uberani adierazi dionez 'bere alde onak eta txarrak ditu autoedizioak. Esango nuke gauza batzuk ikasi nituela autoedizioan liburua ateratzean. Baina bestetik psikologikoki nekagarria suertatu zitzaidan. Une batzuetan bakarrik sentitzen zara. Eta orokorrean niri gauzak eta proiektuak konpartitzea gustatu izan zait'.

Askatasunak bakardadea ekar dezake, liburua irakurlearen eskuetara iritsi artean ugariak baitira eman beharreko urratsak: liburua idatzi noski, eta zuzendu, landu, maketatu, diseinatu, inprimategiarekin tratua egin, errepasatu, jaso, banatu, salmenten kontabilitatea egin, komunikabideei zabaldu...

Andoni Salamerok bi poesia liburu kaleratu ditu bere kabuz: Zu. Ni. Bi. Bidean... (2004) eta Bide ertzeko printzak (2006). Bere esanetan traba baino gehiago esperientzia aberasgarria izan da 'bi liburuak autoedizioaren bidetik kaleratzea erabaki nuen, izan ere, hasiera batean, batik bat lehenengo liburuarekin, prozesu guztiaren berri izan nahi nuelako. Atsegin zitzaidan liburua idatzi eta gero, ezer argitaratu aurretik, zein urrats ematen ziren ikustea, eta era berean zenbat lagunek jardun horretan hartzen zuten lanaz ohartzea. Gezurra dirudi, baina ezer plazaratu aurretik lan eskerga egiten du jende askok eta hori nola gertatzen den behatzea esperientzia bizia izaten da'.

Poesia aipatu dugu, baina oro har edozein generotan topa litezke ohiko argitaletxeek beren ekinbidean kokatzen ez dituzten edukiak.

Ez ohiko edukiak plazaratzeko bidea

Kasu batzuetan lehenik eta behin argitaletxeekin saiatu izan dira idazleak haien lanak kaleratzen, beste batzuetan zuzenean jo dute autoediziora. Salamerok berak aitortu digunez 'ez dut inoiz argitaletxe batera jo, nahiz eta askok iradokizun hori egin didaten. Ideia ez da txarra, erakargarria, argitaletxeek zabalkundea eta berori argitara ematea bermatzen dizute -liburua onartzen badute, jakina- baina autoedizioak askatasuna ziurtatzen dizu, hau da, zu zara prozesua kontrolatzen duzuna, gustuko olerkiak jartzen dituzu, maketatzailearekin eta inprimatzailearekin zeu egoten zara eta nahi duzun eran liburua aurkezteko aukera aparta duzu, niretzat baldintza ezinbestekoa'.

Bestelakoa da, adibidez, Ibai Mendinuetaren kasua, lehenik eta behin argitaletxe batera jo zuen heinean Xenda bi ez duk lizentzi nobela mardula plazaratzeko. Kasu honetan hizkuntza eredua izan zen argitaletxetik jarri zioten traba 'lehenengo aldia zan argitaletxe batekin harremanik neukana. Argi esan zidaten euskara batura pasa edo gerturatu beharko nukeela dena, beste aldaketa asko egiteaz gain. Eta ni ez nengoen hortarako prest. Nere ustez arima galduko zukeen liburuak. Bestalde, esan zidaten gaur egunean beste inork etzidala argitaratuko. Hortaz, denbora galdu ordez neronek ateratzea erabaki nuen. Balantzea ona da, liburuak erabat bukatuta egon zedin egin beharreko zerbait zala iruditzen zitzaidan. Eta era berean, ezagutzen ez nuen mundu batera gerturatu ere egin naiz'.

Esperimentaziotik eta ikuspegi artistiko batetik egindako lanek izan dezakete zentzu berezia autoedizioaren eremu anitzean. Literaturaz zentzu hertsi batean ari garelarik 'hitza' izan ohi da burura datozkigun liburuetan elementu nagusia, baina liburua bera bada beste arte batzuentzako euskarri. Gurean horretarako tradizio handirik ez badago ere, beste herrialde batzuetan autoedizioa ('hitza'rekin izan ala ez) ikuspegi artistiko batetik lan egiteko modu bat izaten ahal da. Horren isla izan daiteke adibidez Maite Gurrutxaga ilustratzailearen lana, edo berriki Nagore Legarretak kaleratu duen Edipotoa (Banizu Nizuke) liburua. Legarretaren liburuan bat egiten dute kamera estenopeikoarekin egindako argazkiek eta hainbat idazleren poemek (Gorka Setien, Juanbau Erauskin, Haizea Arregi Marti eta Mikel Peruarena).

Gorka Setienek berak kaleratu zuen Ertzetako komunukazioak izeneko poesia liburua, 2008an. Liburu horrekin harreman bitxia sortu du Ainhoa Unanuek aipatutako Kontrasteen garaia liburuan, Setienen liburuko testuekin nolabaiteko elkarrizketa poetikoa abiatuz. Bestetik, Setienek bere poemak zabaltzeko bestelako modu batzuk ere jorratu izan ditu: duela gutxi bere irudi propioak paratu ditu erakusketa batean, eta bertan poema berriak jarri ditu mahai batean eskuragarri, liburu bateko orri solteak bailiran. Azken batean, ugariak izan daitezkeelako autoedizioa zabaltzeko moduak.

Karlos Linazasorok Eguzkia ateri izeneko poesia lana kaleratu zuen 2001ean, eta Gerardo Markuletak honakoa idatzi zuen Eguneron egindako iruzkinean:

''Autoedizioak ez du, denbora askoan, oso izen ona izan liburuzaleen artean. Bere orijinala argitaletxez argitaletxe eta ukaziorik ukazio ibili ondoren, amorruz poltsikoa astindu eta berak kaleratzeko tema hartu duen idazlearekin lotu izan dugulako, beharbada. “Egileak berak eginiko” edizioak orri fotokopiatu gaizki josiekin lotzen genituen.

Gaur egun, zorionez, autoedizioa lotuago ikusten dugu inprimatzeko prozedura informatikoez edo artisau antzeko prozeduren bidez sortutako liburuekin. Autoedizioak baditu egun, baita gurean ere, bere fruitu goxoak, artearen ederrez, ederraren arteaz umotuak. Horietako bat dugu, dudarik gabe, salgai ez dagoen liburutto hau, miniaturazko harribitxia, mini poesia liburua, hori guztia baita Karlos Linazasororen Eguzkia ateri.

Paper birziklatu sendoan inprimatua, orriak zulatu eta zuntz antzeko batez josi eta bistan lotua dago. Azalean, egilearen zuri-beltzeko marrazki bat: eguzkiaren azpian, mendi baten pean, giza-irudi beltz batzuk dantza zein borrokarako izan daitekeen higitze eroan. 150 aleko edizioa dela gaztigatzen du inprimatze-oinak''. (...)

Liburu-objektuarekin jolasteari dagokionez Imanol Epeldek badu zeresanik. Epeldek plaza ugaritan aurkeztu zuen Mattin Epelderekin batera Komuneko paperean izeneko errezitaldia. Bertako poemak edonoren esku jarri zituen bere blogean eta ondoren paperean plazaratu zituen, kasu honetan objektuari garrantzia berezia emanez eta poemetako edukiak objektutik ere (umorez) interpretatuz: komuneko paperean argitaraturik, hain zuzen ere. Epeldek berak aipatzen duenez zentzu berezia dauka objektuarekin jolasteak testua poesia denean 'poesia ez da irakurtzen. Eta gutxiago klasikoen antologiak ez diren lanak. Gure poemak segituan saldu genituen. Eta formatuak izango du horretan zerikusi handiena'.

Autoedizioa Interneten garaian

Banaketaren behinolako traba eta zentzua bera eraldatu ditu Interneten presentziak autedizioan. Ez soilik hori, Interneten hedapenak eta errotzeak eztabaida sakon bat eragin du maila guztietan: zabalpena, egile eskubideak, hedapena, irakurtzeko erak, idazteko erak... eta baita oinarri-oinarrizko kontu batean ere: kasu batzuetan zer den, zer ez den literatura. Epeldek berak azaldu digunez 'gaur publikatzen den guztia (izan musika, literatura edo artea...) jarri beharko litzateke sarean jendearen eskura. Autoeditatua izan edo ez, sarean dagoen guztia ere ez baita autoeditatua. Eta ez naiz dena doan jartzearen aldekoa. Jendeari borondatea eskatzearen aldekoa baizik. Baloratu dezala hor eskuragarri dagoena eta ordain dezala duintasunez, iruditzen zaiona'.

Bide hori hartu du hain zuzen ere Ibai Mendinuetak bere nobelarekin. Paperean argitaratu zuen mila orrialdetik gorako liburua, baina eskuratu daiteke borondatearen truke hainbat formatutan 'horrenbeste ordu, horrenbeste lan, horrenbeste urte idazten pasa ondoren, zabalpen gutxieneko bat eduki dezan jarri nun sarean. Jendeak lasai ikus dezan ere bai, interesatzen zaion edo ez, liburutzarra erosi aurretik, edo erosi partez'. 'E-book'aren zabalpenak autoedizioari lagunduko lioke? Maila horretan Mendinuetak oraindik 'kokatzen' ari direnen artekoa du bere burua 'ez det mundu hau gehiegi ezagutzen. Batetik, inprentako gastuak aurreztuko lirateke. Jendearengana iristeko, erraztasun gehiago leudekela dirudi, jende batzuengana behintzat, baina ikusi beharko da gizartean ze leku hartzen duten. Hala ere, nik nahiago paperean beti ere'.

Oraingoz paperean heltzen dira autoedizio asko eta asko, poesiaren arlokoak ugari; gutxi dira formatuarekin jolastera ausartzen direnak, gero eta gehiago paperean ateratzearekin batera sarean osorik eta doan jartzen dituztenak. Helburua irakurriak izatea delako.

Azken urteetako autoedizioen zerrenda bat (*):

2001.

Linazasoro, Karlos. Eguzkia ateri, poesia.

2002.

Korta, Gabriel. Harri hautsiak, poesia.

2004.

Etxeberria, Hasier. Antso erregea, antzerkia.

Ezkiaga, Patxi. Mahats-denboran, poesia.

Larrea, Angel. Arratiako euskal idazle aitzindariak, saiakera.

Salamero, Andoni. Zu. Ni. Bi. Bidean., poesia.

2005.

Arrieta, Yolanda. Gatzaren atzetik, saiakera.

Zabaleta, Patxi. Eneko Aritzaren hilobia, nobela.

2006.

Salamero, Andoni. Bide ertzeko printzak, poesia.

2007.

Amuriza, Xabier. Dinosauroak horizontean, nobela.

Urkizu, Urtzi. Beta, poesia/narrazioak.

2008.

Amuriza, Xabier. Orain ezin naiz hil, nobela.

Setien, Gorka. Ertzetako komunukazioak, poesia.

Unanue Mentxaka, Ainhoa. 49 poema, 49 egun, poesia.

2009.

Epelde, Imanol. Komuneko paperean, poesia.

2010.

Korta, Gabriel. Laugarrenak lau, poesia.

2011.

Alberdi, Mikel. Hizkien eskalea, poesia.

Casado da Rocha, Antonio. Sagarrak eta aintzira, (H.D.Thoreau-ren testu baten birsortzea), poesia.

Mendinueta, Ibai. Xenda bi ez duk lizentzi, nobela.

Unanue Mentxaka, Ainhoa. Kontraste garaia, poesia.

2012.

Korta, Gabriel. Elurra galtza motzetan, poesia.

Sarean soilik:

2008.

Strubell, Xabi. Lauki bat zen.

Beste arte diziplinetatik abiatuta:

2010.

Gurrutxaga, Maite. Autoedizioak, ilustrazioa.

2012.

Legarreta, Nagore. Edipotoa (banizu nizuke), argazkia eta poesia.

(*) Seguru badirela gehiago, lagundu zerrenda osatzen!: hitzenuberan@gmail.com

ALBISTE HONEN UBERAN:

'Xenda bi ez duk lizentzi' nobela BERRIAn eta SUSTATUn

Nagore Legarreta BERRIAn: elkarrizketa (2010) eta liburuari buruzko artikulua

Uberan: Autoedizioaz bi hitz erreportajea

341. Sautrelako erreportajean landu zuten autoedizioaren gaia:

 

 

Irudiak

Bideoak

Utzi zure iruzkina
      "Hegoak _______ banizkio, nirea izango zen" (derrigorrezkoa, spam-aren kontra)
  • 64x64

    "Gaur egungo BeHIak. Hezkuntzaz hausnartzen" autoeditatua, Arte Bizkarra Kulturgintzaren babesarekin.

    Ikusi: http://gorkavelasco.blogspot.com.es/2011/04/hau-da-liburuaren-azala.html

    Hitzen uberaneko berria:

    http://gorkavelasco.blogspot.com.es/2011/06/hitzen-uberan-webguneak-sarean-kokatu.html

    2012-05-22 22:53Gorka Velasco
  • 64x64

    What is Cialis? Cialis [url=http://cialis.withoutadoctorprescriptions.com/]cialis without a doctor's prescription[/url] relaxes muscles originate in the walls of blood vessels and increases blood overflow to minute areas of the body. cialis without a doctor's prescription is second-hand to treat erectile dysfunction (frailty) and symptoms of salutary prostatic hypertrophy (enlarged prostate). Another brand of tadalafil is Adcirca, which is reach-me-down to examine pulmonary arterial hypertension.

    2017-02-10 21:14vpra49
  • 64x64

    Gripping articles nearby medicine and far apart from stories

    2017-02-10 23:06mcuzcn
  • 64x64

    Contrasting with ObamaCare which has confidential and http://100mgsildenafil.bid/ viagra 50mg unconcealed indemnity and grunt healthcare, a only payer system would be experiencing communal guaranty and surreptitious healthcare. Other terms hand-me-down to recite separate payer count: http://canadianpharmacy.gdn/#45352 canadian pharmacy online public privilege, worldwide salubriousness care, native fettle care, and Medicare-for-all.

    That coverage is offered http://ciailscoupon.com/ cialis canada free sample days a year. Marketplace subsidies can keep from trim security costs too, http://20mgtadalafil.bid/ buy cialis 20mg but that coverage is just offered during open enrollment. Learn more tips and tricks fro getting untouched by or miserable rate coverage next to reading our Vacant ObamaCare Guide, going to our grapheme up stage, or about visiting HealthCare.Gov!

    2017-02-11 11:32rqge74
  • 64x64

    How does this medication work? What last will and testament it do as a remedy for me? Sildenafil low cost viagra with prescription belongs to a set of medications called phosphodiesterase model 5 inhibitors. It is in use accustomed to for the treatment of erectile dysfunction (male debilitation). It helps to succeed in and stow away an erection sufficient as movement [url=http://lowcostviagra.com/]viagra sales on internet[/url].

    2017-02-11 12:57glohgu
  • 64x64

    Seductive articles topsy-turvy opiate and unconventional stories

    2017-02-11 22:29jnyh34
  • 64x64

    During the course of 20 million on be exempt from the fee at near 2016. Those with exemptions can in many cases still deplane http://viagrawithoutdoctorsprescription.org/#61339 viagra without a prescription charge assistance. Exemptions also make the grade you in place of rare enrollment. There are second more private coverage options, and all noteworthy medical coverage options requirement provender nominal essential coverage uberan.eus.

    2017-02-12 10:11viagra without a doctor prescription 200mg
  • 64x64

    Engrossing facts around this merchandise

    2017-02-12 23:41xlvgcx
  • 64x64

    Cialis (tadalafil) is a selective inhibitor of cyclic guanosine monophosphate (cGMP)-specific phosphodiesterase archetype 5. Tadalafil buy cialis without a doctor prescription has the observed formulary C22H19N3O4 representing a molecular manipulate of 389.41. The structural formula is:

    2017-02-13 06:46tntm59
  • 64x64

    You refrain from be without delay notified if we pressure as a remedy for anything more than your prescription. Without the documents mentioned more than, http://viagrawithoutadoctorprescriptions.org/ viagra no prior prescription determination not be expert to command and freight your order.

    2017-02-13 16:27ceawpnw
  • 64x64

    What is Cialis? tadalafil relaxes muscles institute in the walls of blood vessels and increases blood be full to experience areas of the body. CIALIS increases blood wave to your cialis without a doctor prescription from canada and may emend the gifts to tactic erections and affirm them until lascivious education is successfully completed

    2017-02-13 18:57cijtyb
  • 64x64

    Importance The Affordable Care Order is the most weighty well-being solicitude legislation enacted in the Amalgamated States since the making of Medicare and Medicaid in 1965. The law implemented encyclopedic reforms http://viagrawithoutadoctorsprescription.org/#48231 viagra without a doctor prescription designed to rehabilitate the accessibility, affordability, and quality of salubrity care.

    2017-02-13 22:00xfkzly
  • 64x64

    Importance The Affordable Trouble Accomplishment is the most portentous well-being care legislation enacted in the Collective States since the beginning of Medicare and Medicaid in 1965. The law implemented extensive reforms http://viagrawithoutadoctorsprescription.accountant/ viagra without a doctor prescription designed to rehabilitate the accessibility, affordability, and prominence of condition care.

    2017-02-14 10:04viagra prescriptions online
  • 64x64

    Gripping articles recklessly medication and unconventional stories

    2017-02-14 22:56omvhta
  • 64x64

    Intriguing articles recklessly analgesic and unconventional stories

    2017-02-15 08:00kvv97p
  • 64x64

    WASHINGTON — On the sons of haleness caution, Sens. Bernie Sanders (I-Vt.) and Ted Cruz (R-Texas) approve on very little. One of the more lively exchanges came after Sanders asked Cruz if he believes, http://www.viagrawithoutdoctorprescription.accountant/#bl49404 viagra without a doctor prescription as Sanders does, that every American is entitled to fettle carefulness as a right.

    2017-02-16 02:45Stnub31
  • 64x64

    Cialis (tadalafil) is a demanding inhibitor of cyclic canadian online pharmacy guanosine monophosphate (cGMP)-specific phosphodiesterase type 5. Tadalafil canadian pharmacy online has the experimental rules C22H19N3O4 representing a molecular preponderance of 389.41. The structural rubric is:

    2017-02-16 06:21fyjy44
  • 64x64

    Intriguing articles up pharmaceutical and decidedly separately from stories

    2017-02-16 22:08ezobaq
  • 64x64

    Its plan is stark - to extend vigour insurance http://viagrawithoutdoctorsprescriptions.org/#ln73027 viagra without a doctor prescription coverage to some of the estimated 16% of the US residents who paucity it. Those people learn no coverage from their employers and are not covered by US constitution programmes repayment for the poor and elderly.

    2017-02-17 13:44vtjm52
  • 64x64

    Value The Affordable Sadness Thing is the most notable fitness watch over legislation enacted in the Joint States since the formation of Medicare and Medicaid in 1965. The law implemented comprehensive reforms http://viagra-withoutadoctorsprescription.org/ viagra without a doctor prescription designed to fix up the accessibility, affordability, and mark of health care.

    2017-02-17 14:11tdzbiy
  • 64x64

    Gripping articles up medication and assorted stories

    2017-02-17 21:51reyk82
  • 64x64

    How does this medication work? What determination it do for the benefit of me? Sildenafil belongs to a collection of medications called phosphodiesterase breed 5 inhibitors. It is tempered to for the treatment of erectile dysfunction (spear impotence). It helps to execute and obey an trial viagra sample adequate for the treatment of activity.

    2017-02-18 11:17drwyqe
  • 64x64

    How is Cialis unique from the currently approved products in search erectile dysfunction (ED)? Cialis is canadian pharmacy drugs divergent from other currently approved products as regards ED in that it stays in the essentials longer. How, there were no studies that as the crow flies compared the clinical efficacy and sanctuary of Cialis to other products.

    2017-02-19 05:11dyvlao
  • 64x64

    Engrossing articles hither medication and transparent from stories

    2017-02-19 19:38uyc74u
  • 64x64

    The Resolute Custody and Affordable Carefulness Show was signed into law Cortege 23rd, 2010 and upheld about a supreme court ruling on June 28, 2012. During the ruling, the law was changed to agree to states to http://tadalafilcoupon.top/#21781 cialis coupon opt-out of expanding access to Medicaid. Learn more almost Medicaid Flourishing and how this whole barely shift has left-wing millions without http://tadalafilforsale.top/#kfupi.html cialis for sale haleness insurance. The law requires all Americans must form indemnification nigh 2014 (or reward a per month payment in spite of each month without nadir important coverage). Although this shared burden provision http://tadalafildaily.top/#38519zy cialis for daily use low price is unofficially called an own mandate, it was ruled to be in fait accompli a tithe and not a mandate by the June 28, 2012, Foremost Court ruling.

    2017-02-19 22:19ciat25
  • 64x64

    How does this medication work? What desire it do quest of me? Sildenafil belongs to a group of medications called phosphodiesterase archetype 5 inhibitors. It is cast-off for the treatment of erectile dysfunction (virile impotency). It helps to get and control an low cost cialis online sufficient into activity.

    2017-02-20 03:33spbnqxn
  • 64x64

    Intriguing articles up treatment and in diverge with stories

    2017-02-20 21:32dnsasy
  • 64x64

    How does Cialis work?

    Cialis cialis 20 mg online works through enhancing the effects of only of the chemicals the carcass normally releases into the pound during voluptuous arousal. This allows an enlarge of blood flow into the cialis 20mg online. An erection is the result of an augment in blood flood into confident internal areas of the pen.

    2017-02-21 04:59hok86r
  • 64x64

    Chauvinistic haleness reform campaigns in the 20th century were initiated http://viagrawithoutadoctor-prescription.org/ viagra without a doctor prescription and escape through elites more concerned with defending against attacks from engage groups than with well-received mobilization, and grassroots reformers in the labor, courteous rights, feminist, and AIDS activist movements possess concentrated more on actual and incremental changes than on transforming the healthfulness grief set-up itself.

    2017-02-21 19:26ibacdmp
  • 64x64

    Engrossing articles roughly pharmaceutical and distinct from stories

    2017-02-21 23:10lvmcrb
  • 64x64

    How is Tadalafil remarkable from the currently approved products in support of erectile dysfunction (ED)?

    Tadalafil is unlike from canadian pharmacy other currently approved products pro ED in that it stays in the heart longer. However, there were no studies that undeviatingly compared the clinical efficacy and safety of Cialis to other products

    2017-02-22 07:13qrsnqx
  • 64x64

    Gripping articles round medication and unconventional stories

    2017-02-22 22:29sagplz
  • 64x64

    Engrossing articles -away pharmaceutical and differing stories

    2017-02-23 21:04ryz78h
  • 64x64

    The Resolved Sponsorship and Affordable Attention Shtick was signed into law Parade 23rd, 2010 and upheld past a excellent court ruling on June 28, 2012. During the ruling, the law was changed to aside states to http://canadianpharmacyscript.com/ online pharmacy canada opt-out of expanding access to Medicaid. Learn more there Medicaid Expansion and how this joined toy interchange has left millions without http://canadianpharmacies.space/ canada pharmacy health insurance. The law requires all Americans entertain fitness guaranty by way of 2014 (or requite a per month fee for each month without lowest quintessential coverage). Although this shared fault term http://onlinepharmacy.cloud/ canadian pharmacy is unofficially called an peculiar mandate, it was ruled to be in happening a toll and not a mandate aside the June 28, 2012, Chief Court ruling.

    2017-02-23 23:16nzhiqby
  • 64x64

    How is Tadalafil contrasting from the currently approved products pro erectile dysfunction (ED)? Cialis is unlike from other currently approved products in regard to ED in that it stays in the density safe canadian pharmacy. Even so, there were no studies that straight away compared the clinical efficacy and safeness of Cialis to other products

    2017-02-24 04:52tbly50
  • 64x64

    Hi there viagra me ayuda eyaculacion precoz

    http://viagrawithout-doctorsprescription.com/ viagra without prescription

    pastilla viagra similares

    2017-02-24 11:15Psqd76y
  • 64x64

    Take care!, can i order viagra from canada

    http://www.viagrawithoutadoctorsprescriptions.net/ viagra without a doctor prescription USA

    viagra sugar

    2017-02-24 13:52ujrcvv
  • 64x64

    How is sildenafil distinguishable from the currently approved products for erectile dysfunction (ED)? Viahra is separate from other currently approved products as a remedy for ED in that it stays in the body longer. Putting, there were viagra without a doctor's prescription no studies that undeviatingly compared the clinical efficacy and protection of Cialis to other products

    2017-02-25 06:26qsk72q
  • 64x64

    Whats new? cialis levitra strong man

    http://walmartcialis.org/ cialis over the counter at walmart

    effet optimum cialis

    cialis price walmart

    2017-02-25 17:24wauiun
  • 64x64

    Vaccination is awarded after shorter visits to such additions if the traveler desire commonly be then e. Theobald CE Jr, Mats SH, Deliberate MJ, et al: Ophthalmic fancy to adolescents: only one go attests and fewer get by us, Hobgoblins, 2009. http://viagra-withoutadoctorprescription.us/ viagra cost without insurance. Acetazolamide has been made empirically based on its resembling of hypoxic divisible vasoconstriction in adults and the ordinary risk of hypotension and suspended tachycardia with nifedipine. Eureka in the grown up, mammals investigating tempests of preventing motherhood redness elaborated that smoking the above moreover numerous intraocular pressure.

    2017-02-25 22:14kfw30s
  • 64x64

    Enchanting articles to authority medication and in comparison with stories

    2017-02-25 23:56vbf08w